Wat is ChatGPT en hoe werkt het? Stel je voor dat je een vraag stelt aan iemand die alles heeft gelezen. Niet een zoekmachine die je verwijst naar pagina’s waar het antwoord misschien op staat, maar iemand die de vraag begrijpt, de context aanvoelt en direct een helder en bruikbaar antwoord geeft. Die een e-mail voor je schrijft als je dat vraagt, een strategie doordenkt als je dat nodig hebt en een technisch probleem uitlegt op het niveau dat voor jou het meest begrijpelijk is. Die nooit slaapt, nooit ongeduldig wordt en altijd beschikbaar is. Dat is ChatGPT. De AI assistent van OpenAI die in november 2022 werd gelanceerd en de wereld van kunstmatige intelligentie voor altijd veranderde.
Wat is ChatGPT?
ChatGPT is een conversationele AI assistent ontwikkeld door OpenAI, een Amerikaans AI onderzoeksbedrijf opgericht in 2015. De naam staat voor Chat Generative Pre-trained Transformer, een technische beschrijving van hoe het systeem werkt. Het is getraind op een enorme hoeveelheid tekst van het internet, boeken, wetenschappelijke artikelen en andere bronnen en heeft op basis van die training geleerd hoe taal werkt, hoe vragen worden beantwoord en hoe mensen met elkaar communiceren.
Wat ChatGPT onderscheidt van eerdere AI systemen is de vloeiendheid en de breedte van wat het kan. Het voert niet alleen eenvoudige opdrachten uit maar redeneert, analyseert, schrijft, vertaalt, codeert en converseert op een niveau dat voor veel mensen voelt als praten met een goed geïnformeerde menselijke gesprekspartner. De lancering in november 2022 trok meer dan een miljoen gebruikers binnen vijf dagen en zette daarmee een record dat tot dan toe niet was vertoond door enig ander consumentenproduct.
Hoe werkt ChatGPT?
De technologie achter ChatGPT is gebaseerd op een groot taalmodel, in het Engels een Large Language Model of LLM. Dat model is getraind op miljarden stukken tekst en heeft tijdens die training patronen geleerd in hoe woorden, zinnen en ideeën met elkaar samenhangen. Op basis van die patronen voorspelt het model bij elke vraag of opdracht welke tekst het meest relevante en nuttige antwoord vormt.
Dat klinkt eenvoudiger dan het is. De kracht van moderne taalmodellen zoals GPT-4 zit niet alleen in het reproduceren van wat ze hebben gezien maar in het combineren, redeneren en genereren van nieuwe tekst die verder gaat dan een simpele herhaling van trainingsdata. ChatGPT kan een vraag over een onderwerp beantwoorden dat nooit letterlijk in zijn trainingsdata voorkwam door te redeneren vanuit wat het wel weet. Dat vermogen tot redeneren is wat het platform onderscheidt van een geavanceerde zoekmachine.
Wat kun je concreet doen met ChatGPT?
De toepassingen van ChatGPT zijn zo breed dat het makkelijker is te beschrijven wat het niet kan dan wat het wel kan. Maar een aantal categorieën springt eruit als bijzonder waardevol voor iedereen die het platform serieus inzet.
Schrijven en content creatie is de meest gebruikte toepassing. Blogartikelen, e-mails, social media posts, productomschrijvingen, vacatureteksten, offertes en presentaties worden in een fractie van de tijd geproduceerd die het zonder AI zou kosten. Niet als eindproduct dat je blindelings overneemt maar als sterke eerste versie die je verfijnt en personaliseert. Het verschil tussen een leeg scherm en een werkbare basis is in de praktijk het verschil tussen een halfuur en vijf minuten.
Analyseren en samenvatten is een tweede categorie waarbij ChatGPT direct tijdswinst oplevert. Lange rapporten, contracten, marktonderzoeken en artikelen worden in seconden samengevat tot de kern. Je stelt gerichte vragen over een document en krijgt directe antwoorden zonder dat je het zelf volledig hoeft door te lezen. Voor iedereen die dagelijks grote hoeveelheden informatie moet verwerken is dat een van de meest concrete productiviteitsverbeteringen die AI biedt.
Redeneren en brainstormen is de toepassing die de meeste mensen ontdekken nadat ze beginnen met schrijven en samenvatten. ChatGPT is een uitstekende sparringpartner voor het doordenken van strategieën, het identificeren van zwakke punten in een redenering en het genereren van alternatieven die je zelf niet had bedacht. Niet als vervanger van menselijk oordeel maar als katalysator die het denkproces versnelt en verrijkt.
ChatGPT en de verschillende versies
OpenAI heeft sinds de lancering van ChatGPT meerdere versies van het onderliggende model uitgebracht. GPT-3.5 was de versie waarmee ChatGPT werd gelanceerd en is nog altijd beschikbaar in de gratis versie van het platform. GPT-4 en de opvolgers daarvan zijn aanzienlijk krachtiger in het redeneren over complexe vraagstukken, het verwerken van lange teksten en het produceren van consistent hoogwaardige output.
De betaalde versie van ChatGPT, ChatGPT Plus, geeft toegang tot de meest recente en krachtigste modellen, de mogelijkheid om afbeeldingen te genereren via DALL-E en de optie om het internet te doorzoeken voor actuele informatie. Voor professioneel gebruik is de betaalde versie in de meeste gevallen de moeite waard vanwege het zichtbare verschil in kwaliteit en mogelijkheden ten opzichte van de gratis versie.
Wat zijn de beperkingen van ChatGPT?
Een eerlijk beeld van ChatGPT vereist ook eerlijkheid over waar het tekortschiet. ChatGPT heeft een kennisgrens, een punt in de tijd waarna het geen nieuwe informatie heeft gekregen tenzij de browsing functie is ingeschakeld. Voor actuele onderwerpen, recente nieuws en de laatste ontwikkelingen in een snel bewegende sector is aanvullende verificatie altijd nodig.
ChatGPT kan ook overtuigend onjuiste informatie produceren. Het hallucineren van feiten, namen, datums en bronnen is een bekend fenomeen bij grote taalmodellen en ChatGPT is daar geen uitzondering op. De output is altijd zo goed als de verificatie die je erop toepast. Voor feitelijke claims, cijfers en bronvermeldingen is controle geen optie maar een vereiste.
ChatGPT inzetten in jouw organisatie?
ChatGPT is voor de meeste organisaties niet meer de vraag of maar hoe. De teams die het meeste rendement halen uit het platform zijn niet de teams die het het meeste gebruiken maar de teams die het het slimste inzetten. Die weten voor welke taken het wel en niet geschikt is, die de output kritisch beoordelen en die het platform hebben geïntegreerd in een werkflow die schaalbaar en consistent is.
Bij Plan B Digital werken we dagelijks met ChatGPT en andere AI tools als onderdeel van onze dienstverlening en helpen we organisaties bij het implementeren van AI in hun eigen werkprocessen. Bekijk onze AI training en implementatie voor meer informatie over hoe wij teams helpen effectief te werken met AI of ontdek hoe een AI strategie jouw organisatie helpt de juiste keuzes te maken in een snel veranderend landschap. Wil je weten hoe ChatGPT het meeste kan betekenen voor jouw specifieke situatie? Plan een vrijblijvende call en we denken graag met je mee.